Alkmaar is de kaasstad, en op een vrijdagochtend tussen lente en herfst is dat geen reclamezin: voor negenen ligt er dertigduizend kilo Gouda en Edammer op het Waagplein, prijzen worden nog steeds met handjeklap beklonken, en mannen met gekleurde strohoeden rennen vlak voor je langs met berries vol kaas naar de waag. De rest van de week is het een rustig ommuurd stadje van grachten en bruggen met een stevige geschiedenis eronder, want in 1573 was Alkmaar de eerste Nederlandse stad die een Spaans beleg doorstond. Het ligt op vijfendertig minuten ten noorden van Amsterdam, met een directe trein.
ProvincieNoord-Holland
Vanaf AmsterdamOngeveer 35 min, 4 directe treinen per uur
KaasmarktVrijdag 10:00 tot 13:00, eind maart tot eind september
Bekend omDe kaasmarkt en het beleg van 1573
Zien & doen
Hoogtepunten in Alkmaar
01
De kaasmarkt op het Waagplein
De markt is er elke vrijdag van de laatste vrijdag van maart tot en met de laatste vrijdag van september, van 10:00 tot 13:00, en het is een werkende markt, geen opvoering. De kaaszetters leggen voor 09:30 ongeveer 30.000 kilo kaas neer, zo'n 2.400 kazen. Om 10:00 luidt de kaasbel, keurmeesters boren monsters uit de kazen en de prijzen worden afgesproken met handjeklap. Het kaasdragersgilde bestaat sinds 17 juni 1593 en werkt in vier ploegen die vemen heten, elk met een eigen kleur strohoed: rood, groen, blauw en geel. De kaasvader die ze aanstuurt draagt oranje en heeft een stok met een zilveren knop. Twee dragers tillen samen een berrie van ruim 100 kilo.
Gratis, en het drukst tussen 10:00 en 11:00. In juli en augustus is er op dinsdag ook een avondmarkt van 19:00 tot 21:00, en die is veel rustiger.
Het waaggebouw aan het Waagplein begon in de 14e eeuw als de kapel van het Heilige Geestgasthuis en was in 1583 verbouwd tot waag; de huidige toren kwam er tussen 1597 en 1603 bij. Het carillon telt 47 klokken en heeft nog de historische middentoonstemming van het origineel uit 1688. Op het hele uur rijden ruiters de toren uit om te steekspelen, terwijl een houten trompetter op zijn hoorn blaast. Het Hollands Kaasmuseum en de VVV zitten allebei in het gebouw.
Ga een paar minuten voor het hele uur op het plein staan, dan zie je de stekende ruiters. De beiaardier speelt het hele jaar door op zaterdagochtend en in het seizoen op de marktvrijdagen.
Een Brabants-gotische basiliek waaraan in 1470 werd begonnen en het grootste monument van de stad. Er staan twee bijzondere orgels: het koororgel dat Jan van Covelens in 1511 bouwde, het oudste bespeelbare orgel van Nederland, en het westorgel dat in 1645 werd voltooid in een kast naar ontwerp van Jacob van Campen en in 1723 door Frans Caspar Schnitger werd herbouwd. Floris V, graaf van Holland, ligt hier begraven, en op het gewelf is een Laatste Oordeel van Jacob Cornelisz van Oostsanen geschilderd.
Gratis toegang, maar het bezoekseizoen loopt ruwweg van eind maart tot half september en de openingsdagen wisselen daarbinnen, dus kijk het na voordat je erheen loopt. Voor concerten koop je apart een kaartje.
Het stadsmuseum aan het Canadaplein, opgebouwd rond de eigen collectie van Alkmaar: het verhaal van de stad en het beleg, en een vaste zaal voor de Bergense School, de expressionisten die in de duindorpen net ten westen hiervan werkten.
Open van dinsdag tot en met zondag, van 11:00 tot 17:00, dus maandag gesloten. Boek via de eigen ticketshop van het museum.
Vijfenveertig minuten met een gids door de oude grachten, onder twintig bruggen door, waarvan een paar zo laag dat iedereen aan boord moet bukken. De boten vertrekken vanaf De Mient, op een minuut van het Waagplein.
€9,50 voor volwassenen en €7,50 voor kinderen tot tien jaar. Alleen contant en pinnen, geen creditcards. Op de marktvrijdagen vertrekken de boten vanaf 10:00 elke twintig minuten, daarbuiten in de zomer elk uur.
Gevestigd in de oude brouwerij De Boom aan de Houttil, met de brouwinstallatie nog op zijn plek en boven een proeflokaal waar vier speciaal voor het museum gebrouwen bieren worden getapt. Bij de entree horen een audiotour en een kaart voor een brouwerijwandeling door de stad.
Open op donderdag van 13:00 tot 17:00 en op vrijdag en zaterdag van 12:00 tot 17:00, van zondag tot en met woensdag gesloten. €9,50 voor het museum, €17 met een proeverij of een rondleiding.
Iets wat je niet verwacht in een Nederlandse provinciestad, en het noemt zichzelf met 1.800 vierkante meter het grootste Beatles-museum ter wereld. Met één kaartje zie je ook twee andere collecties in hetzelfde gebouw: modellen van de zeezenders die vanaf zee naar Nederland uitzonden, en een wandeling door de geschiedenis van opgenomen geluid en beeld.
€15, en de Museumkaart wordt niet geaccepteerd. Het staat aan de Pettemerstraat, ongeveer vijftien minuten lopen ten noorden van het Waagplein. Vanaf 1 oktober is het op maandag, dinsdag en woensdag gesloten.
Hoe je er komtEr rijden vier directe treinen per uur vanaf Amsterdam Centraal en de reis duurt ongeveer 35 minuten. Vanaf station Alkmaar loop je in een kwartier naar het historische centrum, en op marktdagen is die route bewegwijzerd met bordjes in de vorm van kaasblokken die je rechtstreeks naar het Waagplein brengen. Kom je van Schiphol, stap dan over op Amsterdam Sloterdijk of Amsterdam Zuid. Met de auto kun je het best een van de parkeergarages in het centrum gebruiken, of de P+R-terreinen bij Bergermeer en Oudorp en van daar de bus nemen.
Vervoer ter plaatseHet centrum is klein, vlak en vrijwel helemaal te belopen: alles op deze pagina behalve het Beatles Museum ligt op minder dan tien minuten van het Waagplein. Bij het station is een OV-fietspunt als je de polders in wilt fietsen.
Beste tijd om te gaanEen vrijdagochtend in het kaasmarktseizoen, dat loopt van de laatste vrijdag van maart tot en met de laatste vrijdag van september. In 2027 is dat van 26 maart tot 24 september. De andere datum om rekening mee te houden is 8 oktober, als de stad het ontzet van 1573 viert met een grote optocht in de middag, een lampionoptocht na het donker en een traditionele zuurkoolmaaltijd.
Hoeveel tijd je nodig hebtIn een ochtend doe je de kaasmarkt en de Waag. Met een hele dag kun je de Grote Kerk, een museum en een rondvaart erbij doen en toch op tijd terug zijn in Amsterdam voor het eten.
Tickets & passenDe kaasmarkt en de Grote Kerk zijn allebei gratis. De Museumkaart geldt voor het Stedelijk Museum, maar niet voor het Beatles Museum. Voor niets in Alkmaar hoef je weken vooruit te boeken, al zitten de rondvaartboten op de marktvrijdagen wel vol.
Van onze gidsen
Goed om te weten voordat je gaat
Het kaasmarktseizoen wordt bepaald door de kalender, niet door vaste data: het opent op de laatste vrijdag van maart en sluit op de laatste vrijdag van september, dus kijk altijd het jaar na waarin je reist.
Kom vroeg. De kaaszetters hebben het hele plein voor 09:30 vol kaas liggen, en dat zien gebeuren vanaf een leeg Waagplein is beter dan de opening van 10:00 zien vanaf de zesde rij.
Het Nationaal Biermuseum is alleen open op donderdag, vrijdag en zaterdag, en daar lopen mensen op een zondagse dagtocht tegenaan.
Volg vanaf het station de kaasblokbordjes in plaats van een kaart-app: het is hetzelfde kwartier en je komt door de oude straten binnen.
Foto’s
Alkmaar in beeld
Plan je bezoek
Handige links
Officiële bronnen, zodat je de openingstijden en prijzen van vandaag zelf kunt checken in plaats van de onze te geloven. Alle links openen in een nieuw tabblad.
In het kaasmarktseizoen laten touringcars hun groepen uitstappen en weer instappen bij de Molenbuurt, en parkeren ze in de tussentijd op parkeerterrein Wielerbaan aan de Terborchlaan. Groepen lopen vanaf de Molenbuurt het centrum in.
Elke vrijdag van 10:00 tot 13:00, van de laatste vrijdag van maart tot en met de laatste vrijdag van september, op het Waagplein. In juli en augustus is er op dinsdag ook een avondmarkt van 19:00 tot 21:00.
Is de kaasmarkt van Alkmaar gratis?
Ja. Het is een openbaar plein en er is geen kaartje voor nodig. Wil je zitten in plaats van in de menigte staan, dan zetten de cafés rond het Waagplein hun terrassen langs de rand van de markt.
Hoe kom ik van Amsterdam naar Alkmaar?
Vier directe treinen per uur vanaf Amsterdam Centraal, ongeveer 35 minuten, en dan een kwartier lopen van station Alkmaar naar het Waagplein.
Is Alkmaar de moeite waard buiten het kaasmarktseizoen?
Ja, al is het een rustiger dag. De grachten, de Grote Kerk met het orgel uit 1511, het stadsmuseum en het biermuseum zijn er het hele jaar, en het is er veel minder druk dan in Haarlem of Amsterdam.
Waarom staat Alkmaar bekend om het jaar 1573?
Alkmaar werd vanaf 21 augustus 1573 belegerd door het Spaanse leger. Willem van Oranje liet op 23 september de dijken eromheen doorsteken, waardoor de polders waar de Spanjaarden lagen onder water liepen, en op 8 oktober trokken ze zich terug. Het was de eerste stad die een Spaans beleg doorstond in de Tachtigjarige Oorlog, en daarom zeggen Nederlanders dat de victorie begint bij Alkmaar.
Help ons deze site beter te maken. Cookies laten ons zien welke pagina's onduidelijk zijn, zodat we ze kunnen verbeteren. We verkopen je gegevens nooit en je kunt je keuze altijd wijzigen. Privacyverklaring Cookies helpen ons onduidelijke pagina’s te verbeteren.
Jouw cookiekeuzes
Cookies zijn kleine bestandjes die een website in je browser achterlaat om die later te herkennen. Wij gebruiken ze voor twee dingen en verder niets: het boekingsproces laten werken, en zien waar bezoekers vastlopen zodat we die pagina’s kunnen verbeteren. We adverteren niet naar je en we verkopen je gegevens nooit.
Strikt noodzakelijk
Altijd aan
Houdt je boekings- en betaalsessie bij onze betaalprovider Mollie in stand, beschermt de formulieren tegen misbruik en onthoudt je keuze hier zes maanden lang. Geen tracking, geen profilering, en niets wordt gedeeld voor marketing. Zonder deze cookies werkt de site niet, dus ze kunnen niet uit.
Microsoft Clarity en PostHog laten ons zien welke pagina’s mensen verlaten, waar ze twijfelen en wat ze niet kunnen vinden. Aan: ze herkennen je browser over meerdere pagina’s en bezoeken heen en maken een opname van je bezoek waarin alles wat je typt verborgen blijft. Daarvoor zijn cookies nodig: _clck (1 jaar) en _clsk (1 dag) van Clarity, en de eigen cookie van PostHog (1 jaar). Uit: geen cookies en niets opgeslagen op je apparaat. Allebei tellen nog steeds welke pagina’s je bekijkt, en PostHog koppelt de pagina’s van één bezoek aan elkaar met een code die is gemaakt uit je IP-adres en browser, die elke dag wordt vernieuwd en niet terug te rekenen is naar een van beide. We zien dus dat één bezoek drie pagina’s las, en we herkennen je morgen niet. Clarity maakt wel nog een opname van hoe elke losse pagina wordt gebruikt, waarin alles wat je typt verborgen blijft, maar kan pagina’s niet aan elkaar koppelen. Geen profiel, geen koppeling tussen dagen.
Uitgevoerd voor ons door Microsoft Ireland Operations Ltd en PostHog Inc. Geen van beide mag deze gegevens verkopen of gebruiken voor advertenties.
Wat je ook kiest, je kunt het later aanpassen via de privacyverklaring, en op uit zetten verwijdert de cookies weer.
